Voorjaarsperikelen (23-03-26)
Voorjaarsperikelen
2 Maart 2026:
‘Heb je het gehoord? Die ‘P’ is gek. Is zijn duiven al aan het lappen.’ Aldus een streekgenoot. ‘Nou en?’ reageerde ik. ‘Eric Limbourg, toch een autoriteit in duivenland, ‘lapt’ ze al eind februari als het weer ok is.
Lees wat ik zelf eens mee maakte.
Lang geleden hadden we begin maart ook enkele dagen prachtig weer. De duiven zaten al een maand los, ze trainden goed en ik er mee op stap.
Zie nog voor me hoe die clubgenoot me hoofdschuddend aan keek. Alsof hij dacht ‘fanatiek zijn is goed, willen winnen is prima, maar dit is toch wat overdreven.’
PRIJS BETAALD
Eind maart van datzelfde jaar, met het vliegseizoen in aantocht, was het geen weer om een hond door te jagen. Radeloos is een groot woord, maar duiven niet kunnen lappen zo vlak voor het seizoen, daar wordt een liefhebber niet vrolijk van.
Temeer omdat ze wisten dat mijn duiven waren op geleerd en ze vreesden al met 2 – 0 achter te staan voordat het seizoen begonnen was.
Dat was overigens wel in een tijd dat men minder last had van roofvogels en duiven ‘in de winter los’ normaal was. Nu is dat anders met als gevaar dat men overhaast te werk gaat. Te snel met de duiven op pad.
Drie weken los vliegen voor je gaat lappen lijkt een absoluut minimum.
KWEEK
Zien hoe de jonge duiven van een week of vijf oud met nieuwsgierige kopjes de omgeving verkennen is voor velen het ultieme genieten.
Of er goede bij zijn is iets voor later. Wat nu telt is (natuurlijke) gezondheid.
Moet je je jongen meteen al gaan kuren dan belooft dat weinig goeds.
Wat kweken en kwaliteit betreft las ik voor de tweede keer over proeven met andere vogels. Men had koppeltjes bewust bij elkaar gezet, zodanig dat ze geen andere partner konden kiezen, men was daaruit gaan kweken en… men was ook gaan kweken uit vogels die hun partners voor het kiezen hadden.
Zoals bij eerdere proeven waren de jongen geboren uit de koppels die zelf hun partner kozen het gezondst en meest vitaal. En moet het daarmee niet beginnen?
VERLEGGEN EN VERVOER
Eieren naar binnen halen omdat het zo hard vroor heb ik nog nooit gedaan.
Ik vertrouw op het instinct van de ouders.
Overigens kunnen eieren veel hebben. Het is al gebeurd dat Roemenen hier eieren haalden die op geen enkele manier verwarmd waren en daar toch ‘gewoon’ uit kwamen. Toegegeven het was wel hartje zomer en het waren verse eieren.
Zijn ze bebroed, is het buiten kil en moet je er uren mee onderweg dan kan je het best voorzorgsmaatregelen nemen. Ik deed altijd heet water in een kruik, over die kruik wat voer, daarop de gemerkte eieren (om te weten wie wie was) en vervolgens kruik met eieren in een dichte doos.
Met ‘eieren merken’ moet je wel voorzichtig zijn. Dit kan niet met een pen of potlood. Ik heb nog een doos vol dun schrijvende tekenstiftjes van toen de kleinkinderen nog klein waren. Geloof niet dat zo’n doos met misschien wel 20 stiften twee euro kostte.
SPELING
Wat betreft overleggen van eieren hoef je niet zo secuur te zijn als sommigen.
Ze moeten dezelfde dag gelegd zijn of durven het niet aan.
Zo nauw let het echt niet hoor, je hebt best wat speling.
Eieren die je wil behouden mogen twee dagen jonger of ouder zijn dan die van duiven die ze uit moeten broeden.
Dus mag je eieren gerust onder voedsterduiven leggen die twee dagen later legden.
W de Br durft zelfs een dag langer aan, dus de eieren waarvan je jongen wil verleggen onder duiven die drie dagen later gelegd hebben.
Omgekeerd vinden velen dat de grens voor de meeste duiven ligt op twee dagen over broeden. Dus mogen de eieren van de voedsters nu twee dagen eerder gelegd hebben. ‘De meeste’ omdat niet alle duiven hetzelfde reageren. Er zijn er voor wie een dag overbroeden het maximum is.
Anderzijds gebeurt het dat duiven, vooral duivinnen, tot 5 dagen blijven broeden.
Zelfs gebeurt het met duivinnen alleen als de doffer er om een of andere reden niet meer is. Verloren of zo. Volgens velen zijn die duivinnen die zelfs met eieren van drie weken oud het nest te verlaten de echte. Die zouden het meeste karakter hebben. Is dat ook zo? Daar is nog nooit enig bewijs van geleverd maar ik zie die gehechtheid aan het nest toch graag.
SPENEN
In vroeger jaren kwam ik regelmatig bij Albert Marcelis. Een bijzonder fijn mens die enkele jaren langer met de duiven kon blijven spelen dankzij buurman Eric Berckmoes.
Eric zou met die vitessesoort van de buurman op de fond nog uitblinken.
Die jongere Eric kende zijn plaats. Die ging iemand met een halve eeuw ervaring niet de les spellen, laat staan mee willen beslissen welke duiven weg mochten of niet.
Of hoeveel jongen de baas moest houden.
En geloof me, er zijn voorbeelden van zulke ‘verzorgers’. Soms hebben die zelf niet eens duiven.
Van Albert herinner ik me hoe jong die zijn piepers speende. Ik deed het op een leeftijd van vier weken, hij een week vroeger.
Nadat ik daar gezien had hoe jong die duifjes zich wisten te redden werd het voor mij ongeveer 25 dagen. Daar is er nog nooit een ziek van geworden.
LAPPEN
Of er een minimum temperatuur is waarbij je duiven kan lappen. A v d H, met P de Weerd de beste schrijver van zijn generatie, had het over minstens 12 graden C.
Met alle respect voor deze autoriteit, ik denk daar toch anders over.
Ik denk dat het ook veel een kwestie is van gevoelstemperatuur, een term en begrip dat men in de tijd van v d H niet kende.
In het prille voorjaar kan het gebeuren dat je mensen bij 3 graden C in de zon ziet zitten. Dat is dan wel met windstil weer.
Anderzijds blijven ze binnen bij 12 graden omdat een ijskoude wind het te guur maakt. Bij windstil weer kunnen duiven veel aan. Wij hier hebben ooit geklokt bij temperaturen rond het vriespunt. Bij vriesweer, er lag sneeuw, zag ik ooit zelfs jonge duiven aankomen van een 500 km vlucht in China.
Over Tournier, die andere topschrijver in de tijd van v d H las ik ooit dat die zijn (oude) duiven liet trainen bij min tien graden. En Tournier was een serieus schrijver, zeker geen ‘zeveraar.’